فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده بی­گمان جمهوری اسلامی ایران یکی از قدرت‌های عمده و تأثیرگذار در تحولات منطقه خاورمیانه به شمار می­رود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، یکی از مهمترین حوزه­های نفوذ و تاثیرگذاری سیاست­خارجی جمهوری اسلامی ایران، کشور یمن بوده است. اگرچه انقلاب اسلامی، جرقه الگوگیری و بیداری اسلامی را در میان شیعیان یمن و از آن جمله زیدی­ها و جنبش­ حوثی­­های این کشور ایجاد نمود، با این حال پس از اوج­گیری خیزش مردمی یمن پس از سال 2011 میلادی این بیداری بیش از پیش تقویت گردید. شکل­گیری یک حکومت مردمی که خواسته اصلی انقلابیون یمن است، می­تواند منافع تهران را تقویت کند. از این­رو، عربستان سعودی به عنوان رقیب اصلی ایران ‌در منطقه، همواره سعی نموده است تا موازنه قدرت را در منطقه به ضرر ایران و به سود خود حفظ نماید و حمله این کشور به یمن و سعی در ایجاد یک اتحاد عربی و همچنین به راه انداختن تبلیغات رسانه­ای علیه ایران، درواقع ریشه در اوج‌گیری قدرت ایران در منطقه دارد. بر این پایه، پرسش اصلی پژوهش پیش­رو این است که جمهوری اسلامی ایراندر قبال تحولات سیاسی یمن چه رویکردی را در سیاست­خارجی خود اتخاذ کرده است؟ یافته­های پژوهش حاکی از آن است که جمهوری اسلامی ایران بر پایه گفتمان انقلاب اسلامی، با تقویت حس انقلابی و حمایت معنوی و سیاسی از جنبش شیعیان در یمن تلاش کرده است تا با استقرار حکومتی شیعی و هم­پیمان در این کشور، قلمروی نفوذ و قدرت منطقه­ای خود در غرب آسیا را وسعت بخشد و از گسترۀ نفوذ و بازیگری عربستان در سطح منطقه بکاهد. روش پژوهش کیفی از نوع تبیینی- علّی و روش تحلیل داده ها بر پایه بهره­گیری از منابع کتابخانه­ای صورت گرفته است.

چکیده مقاله حاضر تلاش می‏­کند، بخشی از بازتاب­‏های انقلاب اسلامی در کشور یمن را بر اساس نظریه پخش «انتشار» تحلیل کند. از این ‏رو، انقلاب اسلامی با وجهه دینی – معنوی بستر و مبدا پخش؛ و کشور اسلامی یمن مقصد پخش و اشاعه هستند. نگارنده در صدد است به این سوال اساسی پاسخ دهد که، انقلاب چه تاثیری در بیداری اسلامی یمن داشته و چگونه بازتاب یافته است؟ برای بررسی موضوع، از روش توصیفی – تحلیلی استفاده شده و برای تبیین نیز نظریه پخش انتخاب شده است. داده­‏ها و اطلاعات به روش کتابخانه­‏ای گردآوری شده است. بررسی شواهد نشان می­‏دهد، انقلاب اسلامی در یمن از جنبه سیاسی و معنوی اثر بخش بوده است. تحلیل و بررسی صورت گرفته بر اساس نظریه پخش و انتشار نشان می­‏دهد که افزایش ظرفیت مقاومت مردمی و انصارالله، رویکرد اسلام‏گرایی سیاسی ریشه در بازتاب انقلاب اسلامی دارد. الگوگیری گروه‏­هایی مثل انصارالله و نهضت‏­های اسلامی از انقلاب اسلامی، مقاومت و ایستادگی در مقابل منافع قدرت­‏های بزرگ، به خصوص عربستان از مهم­‏ترین شواهد عینی پخش و تاثیرپذیری از انقلاب است.

چکیده وقوع انقلاب اسلامی ایران جدای از تأثیرات داخلی‌‌اش، در محیط پیرامونی خود سرمشق بسیاری از جنبش‌‌های مردمی و نتیجتاً تحولات سیاسی - اجتماعی در کشورهای غرب آسیا و شمال آفریقا شده است. در همین چهارچوب بخش قابل توجهی از تحولات سال‌‌های اخیر در یمن به نقش و تأثیرگذاری جنبش انصارالله - به‌عنوان حرکتی متأثر و در امتداد آرمان‌-های انقلاب اسلامی - گره خورده است. با توجه به اهمیت تحولات اخیر در این کشور، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیرپذیری مفهومی و روشی جنبش انصارالله از انقلاب اسلامی ایران است. ارتباط و علاقه رهبران جنبش انصارالله به انقلاب اسلامی، آرمان‌‌ها و آموزه‌‌های آن و نیز تأسی به رهبران انقلاب اسلامی، راهبردهای بنیادین این جنبش را هم‌‌راستا و هم‌-جهت با مفاهیم انقلاب اسلامی و روش‌‌های مورد استفاده آن قرار داده است. بر این اساس سؤال اصلی مقاله حاضر این است که جنبش انصارالله در یمن به لحاظ مفهومی و روشی چه تأثیری از انقلاب اسلامی ایران پذیرفته است؟ یافته این نوشتار نشان می‌‌دهد که حرکت شیعیان زیدی یمن که نمود اصلی آن در جنبش انصارالله بوده است، تأثیرپذیری مستقیمی از انقلاب اسلامی ایران، مفاهیم و روش‌‌هایش داشته است. انصارالله با مبنا قرار دادن مفاهیم اصولی برگرفته از انقلاب اسلامی، توانسته ضمن بهره‌‌گیری از روش‌‌های بدیعِ به کار گرفته شده‌‌ی انقلاب اسلامی، ساختار و محتوای مطلوب خود را متناسب با فضای جامعه یمن تنظیم نموده و در این راستا به اقدام و عمل خود معنا بخشد.
 

چکیده انقلاب اسلامی ایران یکی از اتفاقات مهم و تأثیرگذار بر جامعه شیعیان یمن بوده است؛ چون انقلاب اسلامی همواره یکی از ماموریت‌های خود را حمایت از خیزش‌های مردمی علیه رژیم‌های مستبد اعلام کرده است. از طرفی رهبران ایران نیز، داعیه صدور نرم انقلاب را داشته و دارند. واقعیت حمایت جمهوری اسلامی ایران از مستضعفین در برابر مستکبرین و همچنین تصویرسازی‌های ایران هراسانه از صدور این انقلاب، در کنار تهدید و تحدید منافع عربستان در منطقه، موجب شکل‌گیری دو قطبی موجود در اندیشه افراط‌گرایانه اعراب عربستان شده است. سؤالی که برخی مطرح می‌کنند این است که آیا تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر یمن و ترویج اندیشه‌های رهبران قبلی و فعلی انقلاب اسلامی ایران بر جنبش‌های اسلامی یمنی همچون انصارالله از نوع سخت بوده، یا به شکل نرم اتفاق افتاده است؟ در واقع تصویرسازی از مبانی نظری و اندیشه‌ای جنبش انصارالله به‌عنوان مهم‌ترین بازیگر تأثیرگذار در حوادث اخیر یمن و متاثر بودن آن از انقلاب اسلامی ایران را چگونه می‌توان تحلیل نمود؟ فرضیه پژوهش این است که تأثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران بر جنبش انصارالله و الحوثی‌ها بر دو محور تأثر‌پذیری اندیشه‌ای ـ فکری و تأثیرپذیری جریانی و مبتنی بر «نظریه پخش» قابل تحلیل است. به عبارتی انقلاب اسلامی هم تأثیر فکری و هم تأثیر جریانی بر جنبش انصارالله داشته است.    

چکیده انقلاب اسلامی ایران با بازتعریف مجموعه ای از ارزش ها و آموزه های دینی و اسلامی موجی از دین خواهی و اسلام گرایی را در منطقه به وجود آورد که دستاوردهای معنوی و تحول ادراکی آن را پس از سه دهه،با خیزش ها و اعتراضات اخیر مردم در خاورمیانه و شمال آفریقا شاهد هستیم.خیزش هایی که موج جدیدی از بیداری اسلامی که نشات گرفته و متاثر از انقلاب اسلامی بود را پدید آورد.از این رو در این مقاله به تاثیر انقلاب اسلامی بر بیداری اسلامی در کشور یمن با تاکید بذ جنبش الحوتی به عنوان یکی از مخالفان اصلی حکومتی علی عبدالله صالح پرداخته شده است.این نوشتار معتقد است که پیروزی انقلاب اسلامی ایران سبب شده،تا شیعیان زیدی،در شمال یمن با تشکیل گروهی موسوم به حوثی ها از خواب غفلت بیدار شده و در برابر استبداد داخلی و استکبار خارجی حاکم بر کشور دست به قیام بزنند و در نهایت با همراهی تمامی مخالفان صالح ،او را از کار برکنار و زمینه را برای اجرای دیگر خواسته های مشروع خود که عمده ترین آنها نفوذ قرآن و احکام اسلامی در بطن جامعه،پیشرفت و بهبود اقتصاد کشور و خلع ید کشورهای غربی و منطقه می باشد را هموار سازند.