فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران مهم‌‌ترین مسئله پیش روی رهبران انقلاب، تعیین سازوکارهای اجرائی و حکومتی بود که با تصویب قانون اساسی زمینه برای آن فراهم شد و گروه ها و جریان‌ها بیشترین تلاش خود را برای به‌دست گرفتن مناصب حکومتی قرار دادند. نهضت آزادی نیز مانند سایر گروه‌ها مترصد فرصتی برای به‌دست آوردن سهم حداکثری در نظام جمهوری اسلامی بود که عرصه انتخابات برای این سهم‌خواهی فضای مناسبی را فراهم می‌ساخت. با توجه به اینکه انتخابات در هر یک از قوای مجریه و مقننه، درواقع جهت و مسیر حرکت نظام را مدیریت می‌‌کند و در افکار ملت و اهداف انقلاب نیز باعث ایجاد تحولاتی می‌‌گردد. پرداختن به فعالیت جریان‌‌ها در انتخابات ضروری است. پرسش اصلی پژوهش پیش‌رو این است که عملکرد نهضت آزادی در سه دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی در هنگام برگزاری انتخابات چگونه بوده است. یافته‌‌های تحقیق گویای آن است که این طیف درزمانی تأکید بر تحریم و نامشروع خواندن انتخابات کرده‌اند؛ گاهی سعی در نفوذ و به‌دست‌گیری ارکان حکومت داشته‌اند و گاهی نیز به تخریب و براندازی نظام پرداخته اند؛ که هرکدام از این رویکردها را در برهه‌ای از دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری علیه نظام به ‌کاربرده‌‌اند که مورد بررسی قرار گرفته است.

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده اسلام به عنوان دینی جامع و کامل که همه شئون زندگی انسان را در برمی گیرد؛ نمی تواند نسبت به سیاست و حکومت – به ‌عنوان بخش مهمی از زندگی اجتماعی انسان - ساکت باشد. از طرف دیگر بررسی جایگاه احکام و دستور‌های حکومتی از منظر شرعی مسئله ای مهم و قابل پژوهش است؛ و بررسی دیدگاه‌ های علما و صاحب‌ نظرانی همچون علامه طباطبایی به عنوان یکی از بزرگ‌ ترین اندیشمندان معاصر شیعه می تواند به گسترش فضای بحث در این زمینه کمک کند. در این پژوهش، پس از تبیین مفهوم حکم حکومتی و ویژگی‌ها و شرایط آن؛ به بررسی ماهیت و مبانی نظری احکام حکومتی از منظر علامه طباطبایی پرداخته ‌شده است. علامه در ذیل آیه 59 سوره نساء به بیان دلایل لازم الاتباع بودن احکام حکومتی پیامبر می پردازد؛ و سپس بر اساس آیه 144 سوره آل‌ عمران شئون اجتماعی پیامبر را در عصر غیبت به دیگر مسلمین تسری داده؛ و اعتبار صدور احکام حکومتی برای «ولی-امر» را تأیید می‌ نماید و این احکام را از منظر فقهی معتبر و لازم الاجرا می داند؛ لیکن معتقد است: احکام حکومتی باید در کنار و مؤید احکام اولیه باشد؛ و نباید به تعطیلی موقت احکام اولیه منجر شود؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که ایشان به «ولایت مطلقه ولی امر» در عصر غیبت و امکان صدور حکم حکومتی برخلاف حکم اولی شرعی برای حل مشکلات جامعه، قائل نیست.  

چکیده

چکیده پژوهش حاضر درصدد بررسی این مسئله اساسی است که شاخص کارامدی نظام سیاسی اسلام در ساحت باور یا بعد ماهوی و آموزه مشروعیت چیست و برای تبیین آن‌ این فرضیه را طرح می کند که اولا دین کارامدی لازم در جهت مدیریت جامعه را دارا است و ثانیا نقشی اساسی در جهت فایق آمدن بر موانع داخلی، خارجی و بهره‌ وری مطلوب از ظرفیت‌ های نظام سیاسی در جهت کارآمدسازی نظام سیاسی ایفا می کند و شاخص کارامدی نظام سیاسی در بعد مشروعیت را می توان؛ نقش دین در میزان توجیه عقلانی مساله حاکمیت و اطاعت شهروندان، میزان سریان توحید باوری در سیاست گذاری ها، جهت گیری ارزش شناختی در برنامه های حاکمیتی، توجه به ابعاد روحی انسان، اجتهاد پویا و انعطاف پذیری، میزان عینیت یابی و عملی ساختن نظریه، میزان تقویت ارزش ها و احترام و اعتماد به عقلانیت بشری در ساختار مدنیت اسلامی برشمرد.  

چکیده انقلاب اسلامی به عنوان نقطه عطف تاریخ ایران، یکی از حلقه های حوادثی در جهان اسلام است که ازآن با عنوان بیداری اسلامی یاد می شود. بر این اساس ظرفیت های انقلاب اسلامی ایران به منظور بازسازی و یا احیاء تمدن اسلامی از موضوعات مهم و در خورد توجه برای پژوهش است. موضوع تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر احیاء تمدن اسلامی در پژوهش هایی مورد بحث قرار گرفته است. مقاله حاضر با در نظر گرفته پیشینه پژوهش و قالب در چهارچوب نظریه سیستمی به دنبال بررسی ظرفیت های انقلاب اسلامی ایران در بازسازی تمدن اسلامی است. نگارندگان بر این باورند که انقلاب اسلامی ایران به عنوان الگویی نوین از حکومت اسلامی دربردارنده ظرفیت های پویایی است که می تواند در بازسازی تمدن اسلامی نقش آفرین باشد.