فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده سؤال اصلی مقاله این است که جامعه مقاوم به عنوان یک پیش‌نظریه اسلامی که فکر اولیه آن توسط امام موسی صدر بیان شد چه جامعه‌ای است و چه ویژگی‌هایی دارد و آیا می‌توان از آن برای حفظ انقلاب اسلامی ایران در برابر تهدیدات توسعه‌طلبانه قدرت‌های بزرگ استفاده کرد؟ جامعه مقاوم در مقابل جامعه منفعل قرار دارد و دارای ویژگی خاصی است که مانع اصلی توسعه‌طلبی و تسلط قدرت‌های بزرگ بر کشورهایی است که خواهان استقلال سیاسی و اقتصادی هستند. بنابراین، در صورت تحلیل درست و تطبیق صحیح آن با شرایط کنونی می‌توان از این الگو به عنوان یکی از راه‌های حفظ انقلاب اسلامی ایران، استفاده کرد.

چکیده مکاتب سیاسی مهم جهان معاصر ازجمله اسلام، لیبرالیسم و صهیونیزم هرکدام از زاویه جهان‌بینی خویش مقوله عدالت را مورد توجه قرار داده‌اند. این تفاوت نگرش به عدالت، به تولید نتایج عملی متفاوتی در عرصه تجربه سیاسی معاصر در نظام بین‌المللی انجامیده است.
 نگاه برابری‌جویانه اسلام شیعی در توزیع امکانات و فرصت‌ها با نگاه برتری‌جویانه و خودمحور لیبرالیسم و صهیونیسم در تضاد کامل است و زمینه‌های چالش میان تشیع با لیبرالیسم و صهیونیسم را به وجود آورده است. این مقاله درصدد است تا این تضاد مفهومی و عملی میان مکاتب مورد بحث را به شیوه توصیفی و تحلیلی مورد بررسی و کنکاش قرار دهد.

چکیده این مقاله با تأکید بر آرای امام خمینی به بحث در مورد راهکارهای درونی و بیرونی نظارت در حکومت اسلامی پرداخته است. راهکارهای جامعی را در حوزه نظارت بیرونی از آرای ایشان استخراج کرده و به بحث گذاشته است. در این مقاله ضمن اشاره به راهکارهای درونی همچون تقوا، علم، عدالت و... به راهکارهایی که در حوزه نظارت بیرونی ارائه می‌شوند اشاره شده که تحت عناوین راهکارهای عمومی و ساختاری، مطرح خواهند شد.

چکیده چگونگی بومی‌سازی مفاهیم مدرن سیاسی توسط امام خمینی+ سؤال اصلی مقاله حاضر است. روش تحقیق گراندد تئوری‌، روشی جدید در علوم سیاسی است. این روش با یک سؤال آغاز می‌شود و طی مراحلی چندگانه، پاسخ سؤال را عرضه می‌کند. نگارنده درصدد است برای اولین بار، رویکرد امام خمینی+ به سنت و مدرنیسم را بر مبنای یک روش جدید نه به صورت توصیفی بلکه به شکل تبیینی، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. برآیند کار(یافته)، عرضه یک مدل یا تئوری جدید است که نشان از رویکرد تداوم سنت در صورت و سیرت، در روش امام خمینی+ دارد. حوزه تحقیق، مجموعه بیانات امام خمینی+ از سال 1323تا سال 1368است که در این حوزه، تنها نمونه‌ای از مفاهیم سنتی و مدرن استفاده‌شده، مورد مطالعه قرار گرفته است.

چکیده این مقاله در نظر دارد با استفاده از روش تحلیل اسنادی، به بررسی مؤلفه‌های رفتار سیاسی درباریان پهلوی در دوره تاریخی 1342 تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 در چارچوب نظری آموزه‌های نهج‌البلاغه بپردازد. براین اساس، ابتدا دیدگاه امام‌علی× درباره شاخص‌های رفتار سیاسی حاکمان سیاسی مطرح و سپس مؤلفه‌های رفتار سیاسی درباریان پهلوی در مقایسه با دیدگاه امام‌علی× مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه، بیانگر این نکته است که ایجاد شرایط نامطلوب وابستگی، تبعیض، بی‌عدالتی و از‌بین رفتن فضای باز سیاسی، باعث نا‌مشروع شناخته شدن حکومت پهلوی و مطرح شدن ایدئولوژی جایگزین از سوی علما و در نهایت، گسترش روحیه انقلابی و اقدام علیه درباریان پهلوی شد که به نوبۀ خود، نقش مؤثری در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی ایفا کرد.

چکیده در این پژوهش با هدف کنکاشی در موضوع بیداری اسلامی و تداوم آن، به معرفی ویژگی‌ها و چگونگی وقوع انقلاب دینی و موفقیت آن و معرفی آرمان‌ها و رهبری انقلاب اسلامی به عنوان نمونه کامل بیداری اسلامی پرداخته شده و در پایان، نه مورد از مهم‌ترین راه‌های تداوم بیداری اسلامی بیان شده است.

چکیده سؤال اصلی این مقاله این است که آیا نظریه مردم‌سالاری دینی به لحاظ تئوریک و رویکرد عمل‌گرایانه از ظرفیت الگوسازی در آینده کشورهای اسلامی ـ عربی منطقه برخوردار است؟
مقاله حاضر براساس چارچوب نظری سازه‌انگاری درصدد یافتن پاسخ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مردم‌سالاری دینی با توجه به مبانی تئوریک و تاریخی خود و تجربه کاربست آن در ایران، به عنوان راه حلی دموکراتیک و مبتنی بر اسلام، ظرفیت‌های لازم برای نظام‌سازی سیاسی آینده در کشورهای منطقه را دارد..

چکیده مقاله حاضر با اشاره به تحولات تاریخی مفهوم عاشورا، تلاش می‌کند تا ضمن بررسی تأثیر آن بر تحولات اجتماعی ایران در فاصله زمانی میان قیام 15 خرداد 1342 و حرکت مردمی نهم دی ماه 1388، به بررسی وجوه تمایز و تشابه کارکرد عاشورا در دو دوره ماقبل از انقلاب اسلامی و دوره جمهوری اسلامی ایران بپردازد.
در این نوشتار همچنین تلاش می‌شود تحلیلی از آینده مسائل مربوط به این موضوع ارائه گردد.

چکیده سؤال اصلی مقاله این است که مفهوم حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چگونه صورت‌بندی شده است؟ فرضیه مطرح این است که حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فرماسیونی متفاوت، منحصربه فرد و نوین دارد و دارای صورتبندی دوگانه و طولی است؛ به طوری که از یک سو حاکمیت الهی و موازین اسلام را به عنوان اساس و زیرساخت حاکمیت و حکومت‌داری پذیرفته است و از سوی دیگر در طول این حاکمیت الهی، به مبانی جمهوریت و حاکمیت ملت ارزش نهاده و آن را در قالب موازین اسلام صورت‌بندی کرده است و حاکمیت دوگانه الهی ـ مردمی را موجودیت بخشیده است.

چکیده از آنجا آنکه دیپلماسی عمومی به عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرت نرم، مخاطب خود را مردم قرار می‌دهد و شکل‌دهی به افکار عمومی را مد نظر دارد، اخیراً مورد توجه دولت‌ها قرار گرفته است و دولت‌ها در تلاش هستند از این طریق منافع ملی خود را تأمین کنند. مفروض مقاله این است که دیپلماسی عمومی در سیاست خارجی ج.ا ایران پیوند نزدیکی با اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی دارد و ایران اسلامی تلاش کرده با اتخاذ سیاست‌ها و بهره‌گیری از نهادها و ابزارهای مرتبط، اهداف و ارزش‌های انقلاب اسلامی را در میان افکار عمومی سایر ملل اشاعه و گسترش دهد.