فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده نوشتار حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که آیا فقه سیاسی شیعه کارامدی و توانمندی لازم برای حل معضلات اجتماعی و نوظهور سیاسی،در عصر مردم سالاری دینی را دارد؟در پاسخ به پرسش مزبور این فرضیه را مطرح میکند که فقه شیعه با توجه به ویژگی ها و ظرفیتهایی که از آن برخوردار است،توانایی و کارآیی لازم در حل معضلات نوظهور اجتماعی و سیاسی در عصر حاضر را داراست.نخست با مرور مفاهیم و کلیات ،به مفهوم فقه سیاسی و کارآمدی و مفاهیم عمده سیاسی دیگر اشاره کرده ایم.در پایان معتقدیم که پیروزی انقلاب اسلامی،آغاز حرکت فقه پویا به سوی توانایی ها و کارامدی علمی و عملی فقه است که نیازمند نظریه پردازی در فقه سیاسی و مردم سالاری دینی به تبع آن است.

چکیده با ورود لفظ نمایندگی سیاسی هم زمان با دوران مشروطه،مباحث زیادی ب سر ماهیت نمایندگی سیاسی مطرح شده که مهم ترین آنها حول محور وکیل بودن یا نبودن نمایندگی سیاسی بوده است.در یک تقسیم کلی می توان اقوال علما در این باب را به دو دسته اصلی منکران و مثبتان وکیل شرعی بودن نمایندگانی سیاسی تقسیم کرد.در ذیل این دو قسم،لااقل پنج فرض و تقریر دیگر نیز وجود دارد که د جای خود باید از آن بحث کرد.نتیجه حاصل از بررسی این آرا و شرایط و آثار آنها اینکه نمایندگی سیاسی نمی تواند از باب وکالت شرعی در فقه،حجت باشد بلکه حجیت یافتن نمایندگی سیاسی را می توان از ابواب دیگر مثا باب مشاور بودن برای ولی فقیه و یا از طریق ابواب تبیین کرد.

چکیده نوشتار حاضر،عهده دار وانمایی ریشه های نگاه غرب مبنی بر ترادف مشروعیت حکومت با پذیرش و رای اکثریت است که مقبول اندیشوران سیاسی و حقوقی غرب و الگویی بی بدیل برای نظامهای سیاسی تلقی گردیده است تا با نظر انتقادی به مفهوم لغوی دموکراسی،مراد مشترک در رویکردهای گوناگون به این واژه تبیین،فراز و نشیب های تاریخی ایده حاکمیت اراده مردم در مغرب زمین،بازیابی و عوامل توجه همه جانبه به آن،در سده های اخیر بررسی شود،آنگاه در راستای تثبیت دیدگاه امام خمینی(ره) به دموکراسی غربی و با اضافه کردن نقد ترادف مشروعیت با پذیرش مردم،عیان شود که تئوری دموکراسی غربی،از احراز سازوکاری متقن در منشئیت اقتدار،مبنایی قابل دفاع برای خاستگاه قدرت،ساختاری استوار برای کنترل حاکمان و فرایندی قابل اعتماد در سپردن قدرت به دست کارگزاران،ناتوان است.

چکیده مطالعه حاضر به بررسی نقش و تاثیر انتظارات سیاسی مردم بر اعتماد آنها به مسئولان می پردازد.در این تحقیق از روش پیمایش و ابزار پرسش نامه استفاده شده است.مسئله محوری که در این تحقیق به دنبال بررسی آن بودیم این نکته است که افزایش انتظارات سیاسی مردم از مسئولان چه تاثیراتی می تواند بر اعتماد آنها داشته باشد.طبق نتایج به دست امده از تحلیل پرسش نامه ها،فرضیه اصلی این پژوهش مورد تائید قرار گرفت و مشخص شد که بین میزان انتظارات سیاسی مردم و اعتماد آنها نسبت به مسئولان رابطه منفی و معنادار وجود دارد.

چکیده در این مقاله ضمن بررسی مشروح مذاکرات اصل هشتم قانون اساسی و نظریات فقهی در مورد نهاد مجری و کیفیت اجرای امر به معروف و نهی از منکر،رویکردهای موجود در مورد نحوه تحقق این فرضیه در قالب دو دیدگاه"لزوم ایجاد نهاد ویژه امر به معروف و نهی از منکر " و"لازم نبودن آن" و نیز دو دسته موجود در دیدگاه اول یعنی"معتقدان به لیجاد نهاد مجری و ناظر"و "معتقدان به ایجاد نهاد ناظر"،نقد و بررسی شده است.

چکیده سوال اصلی مقاله این است که چه عواملی در پایداری و یا ناپایداری ائتلاف های سیاسی در دوره جمهوری اسلامی،موثر بوده اند.در بررسی کلی از تحولات سیاسی-اجتماعی دوره جمهوری اسلامی،به طور کلی میتوان نوعی ناپایداری همگرایی ها را در مناسبات و روابط میان نخبگان،کنشگران،گروه ها و جمعیت های سیاسی،مشاهده نمود.البته ناپایداری موجود در دهه اول جمهوری اسلامی را باید بر اساس شرایطی چون نو پا بودن جامعه انقلابی و همچنین بروز جنگ تحمیلی تحلیل کرد.اما دهه دوم و سوم،وضعیت به گونه دیگری است و در این دو دهه به تدریج،ائتلاف های شکل گرفته در میان گروه های انقلابی و اسلام گرا،دچار گسست می شوند و گروه بندی ها و ائتلاف های جدیدی از داخل آنها شکل می گیرند که دارای ویژگی های جدیدی هستند.

چکیده شناسایی نقاط قوت و ضعف و تشخیص فرصت ها و درک تهدیدات،از مهمترین مولفه های اثرگذار بر امنیت ملی کشورها است.از این رو کشف و استخراج متغیرهای چهارگانه مذکور ارتباط تنگاتنگی با تامین یا کاهش و حتی از میان رفتن امنیت ملی و ادامه حیات سیاسی واحدهای سیاسی مستقل دارد.با این رویکرد،بررسی و پژوهش درباره قوت و ضعف ها و نیز فرصتها و تهدیدات فعلی و احتمالی نظام مقدی جمهوری اسلامی اهمیت حیاتی می یابد.

چکیده نویسنده در این مقاله با تبیین مفهوم حمکرانی جهانی،سناریوهای محتمل در مورد آینده روند حکمرانی جهانی را با تکیه بر گزارش های معتبر آینده پژوهی استخراج کرده و تاثیرات احتمالی تحقق هر یک از این سناریوها ب موقعیت جهانی جمهوری اسلامی ایران به عنوان انقلابی مبتنی بر آزادی خواهی و نگرش دین در عرصه سیاسی،بررسی کرده است.در نهایت نی جمع بندی ای از مباحث ارائه شده با توجه به وضعیت انقلاب اسلامی ایران بیان داشته است.

چکیده در این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی به تبیین هدف ،ابزار و خط مشی مورد توجه امام(ره) در مورد صدور انقلاب پرداخته خواهد شد.در اندیشه امام(ره) اهداف صدور انقلاب شامل:پیاده کردن اهداف بین المللی اسلام،زمینه سازی برای ظهور امام زمان(عج) ،احیای هویت مسلمان ها و وحدت آنها،معرفی چهره حقیقی اسلام،بیداری ملت هاو صدور تجربه های انقلاب بوده و حمایت از نهضت های آزادی بخش،دفاع از مستضعفان،مبارزه با استکبار جهانی،بهره گیری از مراسم جهان اسلام چون حج و حمایت از آرمان فلسطین و ملت های به پاخاسته به عنوان خط مشی صدور انقلاب توسط امام(ره)مورد توجه بوده است.همچنین از دیدگاه امام(ره) برای صدور انقلاب باید از ابزار رسمس و غیر رسمس چون نهاد های مربوط و رسانه های جمعی،مراکز علمی،نخبگان و ... بهره گیری شود.

چکیده این نوشتار به دنبال بررسی این سوال است که انقلاب اسلامی ایران چه نقشی در شکل گیری حزب الله لبنان داشته است؟در پاسخ سوال یاد شده تمامی عوامل و زمینه هایی که در شکل گیری این حزب موثر بوده مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و سرانجام نقش انقلاب اسلامی ایران به عنوان عامل اصلی ارزیابی شده است.